Op je rug, op je buik, op je linkerzij, je rechterzij, in foetus-houding of in welke positie dan ook.. er zijn veel manieren om de nacht door te brengen op je matras. Sommige mensen hebben een sterke voorkeur voor een specifieke houding terwijl anderen elke 10 minuten van houding wisselen. Veel mensen hebben hun voorkeur maar wat is nou de beste slaaphouding? Wij zijn de boeken in gedoken en hebben het voor je uitgezocht.
Waarom is dit belangrijk?
Misschien denk je, “de beste slaaphouding is toch welke ik het lekkerst vind liggen?”. Hier zit ook zeker een kern van waarheid in. Je lichaam geeft bij een mindere houding vaak uit zichzelf een bepaald gevoel van discomfort aan waardoor je gaat draaien. Echter kan er door de jaren heen een bepaalde gewenning ontstaan in een houding die op langere termijn niet per se goed voor je lichaam is.
We slapen gemiddeld bijna 8 uur per dag als Nederlanders. Dat is een derde van ons leven. Zo lang in een suboptimale houding liggen kan voor serieus ongemak zorgen tijdens de uren dat we wakker zijn.
Effecten van een verkeerde slaaphouding
Weinig mensen realiseren zich dat een verkeerde slaaphouding niet alleen een ongemakkelijk gevoel kan veroorzaken wanneer we wakker zijn, maar ook serieuze gevolgen kan hebben voor je algehele gezondheid. Je kent de ochtenden wel dat je wakker wordt met een stijve nek welke je de rest van je dag met je meedraagt. Of de momenten dat je last hebt van een zeurende rugpijn alsof je de hele nacht op een betonnen vloer hebt geslapen.
Een verkeerde slaaphouding kan leiden tot allerlei fysieke klachten, waaronder;
- Pijnlijke drukpunten
- Gespannen spieren
- Gewichtsproblemen
Maar de gevolgen stoppen niet alleen bij fysieke ongemakken. Een slechte slaaphouding kan ook van invloed zijn op de kwaliteit van je slaap, waardoor je mogelijk moeilijker in slaap valt of vaak wakker wordt gedurende de nacht. Dit kan leiden tot vermoeidheid, prikkelbaarheid en verminderde concentratie gedurende de dag.
Bovendien kunnen langdurige slaapproblemen door een verkeerde houding op de lange termijn ernstigere gevolgen hebben, zoals een verhoogd risico op chronische aandoeningen, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas. Onderschat een goede slaaphouding daarom zeker niet.
Genoeg reden dus om kritisch te kijken naar een slaaphouding die helpt bij een goede nachtrust die niet alleen verfrissend is, maar ook bijdraagt aan een gezonder en gelukkiger leven.

Waar begint een goede slaaphouding?
De perfecte slaaphouding is de houding waarbij je wervelkolom ergonomisch correct ondersteund wordt. Dit houdt in dat de slaaphouding de natuurlijke krommingen van de wervelkolom en gewrichten ondersteund waardoor er de minste fysieke belasting en spanning ontstaat tijdens het slapen. Dit is waar al het advies in essentie naar toe leidt.
Ergonomisch correct slapen kan wisselen van persoon tot persoon gezien lichaamsbouw, voorkeuren en eventuele medische aandoeningen. Dit is een samenspel met het type matras, kussen en beddengoed om de optimale slaapsituatie te creëren. Er zijn echter wel een aantal standaard uitgangspunten die voor bijna iedereen gelden. We lopen eerst de meest voorkomende houdingen door.
Houding 1: Buikligging
Het op je buik liggen met de handen rond het hoofdkussen en het hoofd naar een kant gedraaid wordt ook wel ‘de vrije val’ genoemd. Het slapen in deze positie wordt door ergonomen afgeraden omdat dit zorgt voor druk op je nekwervels en onderrug. Een natuurlijk houding van de wervelkolom is in deze houding bijna niet voor elkaar te krijgen wat spanning creëert. Dit kan na jaren rug- en nekklachten in de hand werken.
Is buikslapen de enige optie vanwege medische redenen of omdat je dit simpelweg niet wil veranderen? Zorg er dan voor dat je met het juiste hoofdkussen de druk wat vermindert. Dit kan bijvoorbeeld met een laag en zacht kussen of zelfs helemaal zonder kussen. Zo verminder je de draai van de nekwervels ten opzichte van hogere kussens. Door een been op te trekken verminder je de druk in je lage rug aanzienlijk en stabiliseer je de bekken meer.
Na een nacht buikslapen kan je vervolgens je nek en schouders stretchen om weer wat flexibiliteit aan te brengen. Houd er wel rekening mee dat ’s ochtends je spieren nog koud zijn en gevoelig voor blessures.
Houding 2: Rugligging
Vergeleken met buikslapen is de rugligging een houding waarbij het gewicht evenredig verdeelt wordt over het hele matras. Vergeleken met zijslapen, hier zo meer over, is de druk op de spieren en omliggende weefsel kleiner.
Het grootste nadeel bij rugligging is dat het de natuurlijke S-vorm van de rug niet ondersteund. Rugliggers wordt daarom ook sterk geadviseerd om op een matras te slapen wat een beetje mee beweegt. Op die manier gaat je wervelkolom weer automatisch wat meer richting de S-vorm. Net als bij buikslapers is het bij rugslapen belangrijk dat het kussen niet te hoog is. Zo voorkom je dat je nek te sterk in een knik ligt.
Een bijkomend nadeel voor je medeslaper is dat de kans op snurken het grootst is op je rug.

Houding 3: Zijligging
De laatste en meest veelvoorkomende houding van slapen is het zijslapen. Ongeveer 75% van de mensen ligt op de zij, vaak met de benen licht opgetrokken. Er zijn een aantal voordelen van het liggen op met name je linkerzij:
- Verbeterde ademhaling: zijslapen houdt luchtwegen open en vergemakkelijkt ademhalen
- Verbeterde spijsvertering: liggen op de linkerzij volgt de natuurlijke beweging van voedsel van de dunne naar je dikker darm
- Betere bloedcirculatie: omdat de aorta afbuigt naar links wordt je bloed makkelijker rondgepompt en komt er minder druk op je hart, longen, lever en maag
- Wervelkolom in natuurlijke positie: met licht opgetrokken knieën komt er minder druk op de wervelkolom
Probeer als zijslaper het gedeelte van je schouders tot je staartbeen recht te houden zodat je schouders en heupen niet voorover buigen. In tegenstelling tot rug- en buikslapers wordt er voor zijslapers juist een wat hoger kussen aangeraden zodat je nek genoeg ondersteuning krijgt. Als je het prettig vind kan je nog een zijslapers kussen tussen je knieën plaatsen om de druk hier te verminderen.
Welke slaaphouding is het beste?
Zoals je hebt kunnen lezen zijn er verschillende voor- en nadelen aan elke slaaphouding. De ideale slaaphouding is daarom ook een samenspel tussen je lichaamsbouw, matras, kussen en beddengoed. Terwijl persoonlijke voorkeur een rol spelen biedt het slapen op je linkerzij uiteindelijk de meeste voordelen voor je gezondheid. Alleen ook hier moet je rekening houden met een goed afgestemd kussen en matras om dit zo comfortabel mogelijk te houden.
We hopen dat je deze inzichten kan gebruiken om een stapje dichterbij de perfecte nachtrust te komen. Slaap lekker!
