We denken vaak dat wij ons leven inrichten zoals het hoort of zoals ‘normaal’ is. Dit komt omdat we onze gebruiken en tradities van generatie op generatie doorkrijgen en door herhaling hieraan gewend raken. Als we echter over onze grenzen kijken zien we al snel dat veel andere culturen hun leven anders indelen. Wat kunnen we hier van leren? Doe je lichten uit, want vandaag duiken we in de wereld van het slapen.
Siesta or no siesta?
We beginnen met misschien wel het meest bekende slaapgebruik wereldwijd, het middagdutje, de siesta of de powernap. Deze oude traditie komt voort vanuit landen met hogere temperaturen. Tijdens de middaguren is het dichter bij de evenaar soms simpelweg te warm om te werken. Zeker als het gaat om fysiek werk in de buitenlucht. Na een stevige lunch, wanneer de zon op zijn hoogste punt staat en de energie begint te verdampen, geven mensen toe aan een moment van rust en ontspanning.
Ten onrechte wordt vaak gedacht dat die middagdip te maken heeft met de lunch, zegt Kantermann: alle energie zou naar de spijsvertering gaan. Maar dat heeft er niets mee te maken, hoewel een zware maaltijd de vermoeidheid wel versterkt.
“Middagdip komt niet door lunch”
Het middagdutje biedt verschillende voordelen voor onze gezondheid zoals een betere alertheid in het tweede dagdeel en minder kans op een hartaandoening. Hier enkele tips voor de optimale siesta:
- Houd je dutje niet langer dan 30 minuten
- Het beste moment voor een dutje is vòòr 15:00
- Vroege dutjes voegen toe aan de nachtslaap, late dutjes maken de nachtslaap korter
Dit laatste punt is niet te onderschatten. Als je te laat start aan je dutje kan dat er voor zorgen dat je ’s nachts minder goed slaapt. Dit heeft het tegenovergestelde effect en zorgt er juist voor dat je minder energie hebt en meer kans op gezondheidsrisico’s.
Slaap- en waaktijden
Wanneer gaan we slapen en wanneer staan we op? Zoals eettijden over de grenzen verschillen doen slaaptijden dat ook. Er zijn 196 verschillende landen en dus ook 196 verschillende slaap- en waaktijden. Onderzoekers van de Universiteit van Michigan hebben onderzoek gedaan naar de verschillen per land en kwamen tot een aantal interessante ontdekkingen.
- Belgische vrouwen gaan wereldwijd gemiddeld het vroegst slapen (rond half 11)
- Spaanse vrouwen daarentegen het laatst (na 12 uur)
- Amerikaanse mannen staan het vroegst op (rond 6:45)
- Spaanse vrouwen staan het laatst op (na 8 uur)
- Mannen uit Singapore slapen het kortst (iets meer dan 7 uur)
- Nederlandse vrouwen slapen wereldwijd het langst! (bijna 8,5 uur)
Wij doen het dus nog niet zo gek en krijgen (gemiddeld gezien) genoeg slaapuren. In hetzelfde onderzoek was te zien dat er een aantal zaken consistent over de hele wereld golden. Zo slapen vrouwen en meisjes wat meer dan mannen en jongens. De belangrijkste bepaling van slaap en waaktijden is uiteindelijk leeftijd. Terwijl kinderen eerder slapen en wakker worden, verandert dit drastisch tijdens de puberteit met late bedtijd. Richting volwassenheid en op oudere leeftijd draait dit patroon zich weer terug.
Type bedden
Waar duiken we in als de nacht valt? We beginnen dichtbij huis. In Duitsland, Oostenrijk en Scandinavië is het gebruikelijker dan in Nederland om elk een eigen dekbed te hebben. Zo ben je midden in de nacht niet aan het worstelen voor een extra stuk textiel.
Noord-Amerika staat bekend om ‘bigger is better’. Dit zie je ook duidelijk terug in de bedden. De “California” size matrassen zijn soms zo gigantisch dat je er bijna met een hele familie op kan slapen. Veel hotels adverteren hier ook met “Emperor” of “Cesar” bedden.
In Centraal- en Zuid Amerika was de hangmat vroeger koning. Hoewel deze manier van slapen niet meer de populariteit heeft van weleer, zie je in veel Latijns-Amerikaanse huishoudens nog steeds een hangmat in de kamers of buiten swingen.
Zoals bij veel zaken speelt de natuur een belangrijke rol. Dit is ook het geval in Sub-Sahara Afrika waar muggen niet alleen een ongemak verzorgen, maar ook een levensgevaar. Veel bedden hier hebben daarom ook een klamboe of een andere vorm van bescherming door middel van textiel.
Wat wij als oncomfortabel zien, vinden andere paradijselijk. Een goed voorbeeld hiervan is de charpai in India, Pakistan en Bangladesh. Dit is een houten frame waar touw of textiel omheen is gespannen. Dit vormt een net waar men kan uitrusten en slapen. Geen kussen of deken nodig!
Naakt of hartjespyama?
Ook in het kiezen van ons nachtgewaad speelt de natuur een rol. In landen met een koud klimaat zien we vaker dat men kiest voor warmere kleding zoals pyama’s of nachthemden. Terwijl in de warmere landen er vaak lichte en luchtige kleding of zelfs helemaal niets wordt gedragen.
Sommige culturen hebben een lange traditie van het dragen van specifieke nachtkleding. Denk aan de kimono’s van Japan of traditionele gewaden in India.
De wetenschap trekt wel de voorzichtige conclusie dat naakt slapen, of zo min mogelijk kleding, voordelen zou kunnen bieden voor je gezondheid.
Slapen rond de wereld
Onze reis door de wereld van het slapen heeft ons laten zien dat er zoveel te leren en te ontdekken valt buiten onze eigen vertrouwde gewoonten. Van de siesta’s in landen met hogere temperaturen tot hangmatten in Zuid-Amerika, elk land en werelddeel heeft zijn eigen unieke manieren om de nacht door te brengen. Terwijl we de wereld van het slapen verkennen, kunnen we openstaan voor de diversiteit en ons laten inspireren door andere culturen, en wie weet, misschien zelfs onze slaapgewoonten verrijken en verbeteren voor een goede nachtrust.